جستجوی بازمانده های ستاره ای حاصل از انفجار ابرنواختر

ستاره شناسان، تلسکوپ فضایی هابل ناسا / ESA را برای مشاهده بقایای انفجار یک ابرنواختر در ابر عظیم ماژلان بکار گرفتند . هابل علاوه بر ارائه یک تصویر زیبا، قادر است بقایای باقی مانده از ستاره همراه با ستاره منفجر شده را ردیابی کند.

گروهی از اخترشناسان از هابل برای مطالعه بقایای انفجار ابرنواختر نوع Ia SNR 0509-68.7 که تحت عنوان N103B  نیز شناخته می شود استفاده کردند  (آنچه در بالا دیده میشود). بقایای ابرنواختر درابر عظیم ماژلان،  بیش از 160000 سال نوری از زمین فاصله دارد. در مقایسه با بسیاری از دیگر بقایای ابرنواختر، N103B ظاهرا فاقد ظاهری کروی بوده و در عوض ظاهری به شدت بیضی شکل دارد. ستاره شناسان تصور می کنند که بخشی از ماده ای که در زمان انفجار ابرنواختر خارج شده است، با ابرهای متراکم تری از ماده بین ستاره ای اصابت کرده و سرعت آن را کاهش داده است. پوسته ای از مواد در حال گسترش که در حال باز شدن به یک سمت میباشد، از این ایده حمایت می کند.

مجاورت نسبی N103B به ستاره شناسان این اجازه را می دهد تا چرخه زندگی ستاره ها را در کهکشانی دیگر و با جزییاتی بیشتر مورد مطالعه قرار دهند و حتی ممکن است ابهاماتی را که حول این نوع ابرنواختر وجود دارد را برطرف سازند. ستاره شناسان می توانند از درخشش قابل پیش بینی ابرنواختر نوع la به عنوان شمع های استاندارد کیهانی برای اندازه گیری فاصله ها استفاده کنند و از آنها به عنوان ابزارهایی مفید برای مطالعه کیهان بهره ببرند. با این وجود، طبیعت و ذات واقعی و دقیق آنها هنوز مورد بحث و بررسی قرار میگیرد. ستاره شناسان تصور میکنند که ابرنواختر نوع Ia در سیستم های دوتایی به وقوع می پیوندند که در این نوع سیستم ها، حداقل یکی از ستاره های موجود در یک جفت ستاره، کوتوله سفید خواهد بود(1).(یک کوتوله سفید، هسته کوچک و متراکم ستاره ای با حجم متوسط است که پس از رسیدن به پایان عمر و دور شدن از لایه های بیرونی آن، باقی مانده است. انتظار می رود خورشید ما پس از گذشت حدود 5 میلیارد سال به یک کوتوله سفید تبدیل شود.)

در حال حاضر دو نظریه اصلی در مورد چگونگی تبدیل این سیستم های دوتایی به ابرنواختر موجود است. مطالعاتی مانند تهیه تصویری جدید از N103B که شامل جستجو برای بقایای انفجارهای گذشته است و می تواند به ستاره شناسان کمک کند تا در نهایت یکی از این دو نظریه را تایید نماید.

یکی از این نظریه ها بر این فرض استوار است که هر دو ستاره در سیستم دوتایی، کوتوله های سفید هستند. اگر ستاره ها با یکدیگر ادغام شوند، در نهایت منجر به انفجار ابرنواختر نوع Ia خواهند شد.

نظریه دوم پیشنهاد می کند که تنها یک ستاره در سیستم دوتایی، کوتوله سفید بوده، در حالی که ستاره همراه آن، یک ستاره عادی است. در این نظریه، ماده ای از ستاره همراه بر کوتوله سفید افزوده می شود تا از این طریق جرم آن را به حد مجاز برساند و منجر به انفجاری چشمگیر شود. در این سناریو، این نظریه نشان می دهد که ستاره عادی بایستی حداقل در بعضی از فرم ها از انفجار بگریزد. با این حال، تا به امروز هیچ همراه باقی مانده ای در اطراف ابرنواختر نوع Ia یافت نشده است.

ستاره شناسان بقایای ابرنواختر N103B را در جستجو برای یافتن این دست از همراهان مورد بررسی قرار دادند. آنها ناحیه H-alpha را زیر نظر گرفتند. این کار باعث برجسته نمودن نواحی گازهای یونیزه میشود که از طریق تابش ستاره های مجاور و نزدیک به آن حاصل میگردد. آنها از این طریق جبهه های شوک ابرنواختر را مشخص میکنند. ستاره شناسان امید داشتند که ستاره ای را در نزدیکی مرکز انفجار پیدا کنند که بوسیله منحنی جبهه شوک نشان داده شده است. کشف یک همراه باقی مانده، به بحث در حال انجام در مورد منشا ابرنواختر نوع la پایان خواهد داد.

در واقع آنها یک ستاره را به عنوان نامزد پیدا کردند که معیارهای لازم را از جمله نوع و گونه ستاره، درجه حرارت، روشنایی و درخشش و فاصله از مرکز انفجار ابرنواختر اصلی را دارا بود. این ستاره تقریبا هم جرم با خورشید است، اما با یک سری مواد داغ احاطه شده که احتمالا از سیستم قبل از شکل گیری ابرنواختر ساطع شده است.

 

هرچند این ستاره یک رقیب قابل قبول برای همراه باقی مانده N103B است اما وضعیت آن نمیتواند بدون بررسی بیشتر و تایید اسپکتروسکوپی مورد تایید قرار گیرد و جستجو همچنان ادامه دارد.

 

 

ترجمه : مریم حمزوی

ممکن است شما دوست داشته باشید

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.